Kış Uykusu

0

 

Ortam koşullarındaki farklılıkla mücadele için bazı hayvanlar göç eder. Bir kısım hayvanlar farklı bir yöntemle kendilerini korumaya çalışır. Bu yöntem kış uykusudur.

Kış mevsimi birçok canlı için hayatın adeta bir süreliğine durduğu dönemdir. Kış boyunca hayvanlar yiyecek sıkıntısı çekmekte, aynı zamanda vücut ısılarını dengeleyememektedir.

Kış uykusu vücut sıcaklığının normalin altına (örneğin 37 santigrat dereceden 10 santigrat dereceye) düştüğü kalp atışı ve solunum hızının yavaşladığı derin bir uyku halidir. Bu uykuda bazı hayvanlar ölü gibi görünürler.

Ayılar 5 Ay Uyur

Kış uykusundan bahsedildiğinde herkesin aklına gelen ilk hayvan ayılardır. Ayılarda kış uykusunda vücut sıcaklığı çok az düştüğü için (yaklaşık 30 santigrat derece ile 31 santigrat derece) gerçek anlamda uyku olarak kabul görmemektedir. Buna rağmen kalp atışı ve solunum hızı yavaşlayan bazı türler 5 ay gibi uzun süre uyanmadan, yemeden, içmeden uykuda kalabilmektedir. Bu kadar süre hareketsiz kalmalarına rağmen kemik ve kas erimesi gibi sorunlar yaşamamakta olmaları tıp alanında çalışmalar yapan araştırmacıların ilgisini çekmektedir.

Ağaç Kurbağaları Toprakla Beraber Donarlar

Amerika’nın kuzey kutbuna yakın bölgelerde yaşayan ağaç kurbağalarında kış uykusu diğer hayvanlardan oldukça farklı gerçekleşir. Kurbağalar kışın dondurucu soğuğunda toprak yüzeyine yakın çevresindeki her şeyle birlikte donup hava ısınınca eriyerek hayati faaliyetlerine geri döner. Kurbağaların donup çözülmesini sağlayan, kanlarında bulunan doğal antifiriz proteinidir. Havadaki buz kristallerinin teması kurbağanın hücrelerinden suyu emer. Hücrelerin su kaybederek büzülmesini önlemek içinse hücrelerde bol miktarda glikoz birikir. Glikoz boşalan hücreleri doldurur ve suyun daha çok çekilmesini önler. Bu durum hücrelerin dışında suyun donarken hücre içinde suyun donmasını önler. Kurbağanın donduğu dönemde kalp atışı ve beyin aktivitesi durur. Havalar ısınınca neredeyse bir gün içerisinde kurbağa hareketlenir ve yaşamına geri döner.

Yılanlar 4-5 Metre Derinde Uyur

Yılanlar; kış uykularını yer altındaki oyuklarda kayalıkların arasında geçirirler. Bu yuvalar bazen toprağın 4-5 metre derinlerinde olabilir. Geniş bir kovukta bazen onlarca yılan kıvrılarak birlikte uyku dönemini geçirirler.

Onlar Şişman Yatar Zayıf Kalkarlar

Dağ sıçanları kışı, toprağın 2-3 metre derinliğinde açtıkları çukurlarda, on- on beş tanesi birlikte uyuyarak geçirir. Yazın bir günde yaptığı soluk alışverişini uykudayken 15 günde yapar. Vücut ısısı da 36 santigrat dereceden 10 santigrat dereceye iner. Uykuya yattığında gayet şişman bir hayvanken yaz başında tanınmayacak kadar zayıflamış olarak uykudan kalkar.

Köpekbalıkları da Kış Uykusuna Yatar

İri köpekbalıkları diğer pek çok deniz canlısı gibi planktonlarla beslenir. Denizlerde plankton yoğunluğunun azalması köpek balıklarının besin ararken daha fazla enerji harcamalarına neden olmaktadır. Bu nedenle güçsüz kalan köpekbalıkları dibe çöker ve kış uykusuna yatarlar. Su diplerinde aylarca hareket etmeden ve beslenmeden yaşarlar. Bu sırada kalpleri hiç çalışmıyormuş gibi yavaş atar.

PAYLAŞ:

Fikrinizi Belirtin.