Mevsim Geçişlerinden Beslenerek Korunun

0

Mevsim Geçişlerinden Beslenerek Korunun

Yusuf Öztürk (Diyetisyen)

Sonbahar mevsimine merhaba dediğimiz şu günlerde, hava değişimi ile birlikte yorgunluk, halsizlik ve hastalıklar baş gösterebiliyor. Doğru ve dengeli bir beslenme biçimi sizi hastalıklardan kurtarabilir.

Sonbahar aylarının geldiği şu günlerde havaların soğuması beslenme şeklinizi değiştirebilir. Mevsim sebze ve meyvelerini tercih etmekte sağlığınız için fayda var. Ancak havalar soğuduğu için su içmeyi bırakıyor iseniz bu iyi bir alışkanlık olmaz.

Sonbaharı bol su içerek, bitki çayları demleyerek, sağlıklı beslenerek hastalanmadan geçirebilirsiniz. Havaların soğuması sizi suya karşı soğutmasın. Bol su içmek bağışıklık sisteminizi güçlendirir. Böylece sistem, hastalıklara karşı kalkan olur. Bu aylarda susuzluk hissi yaz aylarına göre daha az da olsa, susamayı beklemeden su içmeyi alışkanlık haline getirmelisiniz. Bunun için gerekiyorsa günlük programınızda sy içme zamanını belirleyebilirsiniz. Yemeklerden 2-3 saat sonra 2’şer bardak su ile günde 6-8 bardak su içmek yeterli olur.

 Bitki çayları ilacınız olsun

Sıcak soğuk geçiş mevsimi olan aylarda bitki çayları içmek, insanları hastalıklara karşı koruyacaktır. Çünkü bitki çayları antioksidan özelliklere sahiptir. Böylece güçlenen bünye soğuk geçişlerine karşı kendisini daha iyi koruyabilir. Bunlardan özellikle adaçayı, ıhlamur, kuşburnu, nane-limon; C vitamini içeriğiyle grip, nezleye karşı ekstra koruyucudur.

  • Yeşil çay, çok güçlü antioksidanlar bulunur. Yeşil çay kansere ve kalp-damar hastalıklarına karşı iyi gelir.
  • Siyah çay, içeriğindeki polifenoller ile hastalıklardan korur. Siyah çay ülkemizde çok tüketilir. Ancak kansızlık ve demir emilimi rahatsızlığı olan kişiler siyah çayı daha az içmelidir.
  • Papatya, rezene çayları da bu aylarda rahatlıkla içebileceğiniz ve faydasını görebileceğiniz çaylar arasındadır.
  • Sinameki çayları da laktasif etkisi ile biliniyor. Yani bağırsak çalıştırıcı etkisi ile zayıflama diyetlerinde önerilir. Ancak son yapılan araştırmalar bize gösteriyor ki uzun süre sinameki otu kullananlarda kas zayıflığı, tetani, anemi (kansızlık), yağlı dışkı, mide bağırsak kanamaları, baş dönmesi, çarpıntı, pankreas işlev bozukluğu gibi sorunlar ortaya çıkabilmektedir.

Bitki çaylarında bulunan flavonoidler gibi antioksidan maddelerin yararları biliniyor. Bunun yanında bazı bitkisel çaylarının metabolizmayı hızlandırdığı için yan etkileri de göz önünde bulundurulmalı. Bu çaylar, aşırı tüketildiğinde zararlı etkilere sebep olabilir. Bilinçsizce bitkisel çayı içmekten uzak durulmalı, günde 3-4 fincansan fazlasına çıkmamalıdır. Hamilelerin ve kalp rahatsızlığı olan kişilerin bitki çaylarını daha az içmeleri tavsiye edilir.

 Kahveyi az, bitki çaylarını daha çok içmeli

Havaların soğumayla sıcak içecek içme ihtiyacı insanlarda artar. Sıcak içeceklerden en çok tercih edilen ise; çay, kahve, bitki çayları, saleptir. Bu içeceklerin hepsi tüketebilir. Ancak dikkat edilmesi gereken nokta, miktarıdır. Mevsim değişikliğiyle gelen yorgunluktan kurtulmak için sürekli kahve içmek, hele nescafe gibi kafein miktarı fazla kahveler doğru bir tercih değildir. Aşırı kahve tüketimi ile vücuda giren fazla kafein, kalbe zarar verebilir. Ayrıca vücutta su tutulmasına neden şişkinlik ve kilo yapar. Bu yüzden kahve içmeyi günde 1-2 fincanla sınırlayın.

 Halsizlik, yorgunluk için bol meyve, sebze

Sonbahar başlangıcıyla gündüz saatlerinin kısalması, hava sıcaklarının azalması, insan vücudunda hormonsal ve ruhsal değişimlere neden olur. Bu aylarda bazı kişilerde, özellikle de kadınlar ve çocuklarda halsizlik, yorgunluk, verimin düşmesi ve depresyon belirtileri görülebilir. Birkaç sağlıklı beslenme yöntemi kişiyi bu durumlardan kurtarabilir. Günde 4-5 porsiyon meyve, sebzeyle vücut direncinizi artırabilirsiniz. Özellikle soğuk algınlığına karşı C vitamini içeren yeşilbiber, maydanoz, yeşil yapraklı sebzeleri; nar, portakal, mandalina gibi meyveleri bünyenizi korur ve güçlendirir.

Enerji veren besinler

Gün içinde düşen enerjinizi tekrar kazanmak için beslenmenizde omega-3 yağ asitleri içeren besinlere yer açın. Mesela bir öğle yemeğiniz bol yeşillikli bir salata, 1 portakal ve balık olabilir. Balık tercihinizi ton balığı, uskumru, sardalyeden yana kullanabilirsiniz. Ara öğünlerinizde işlenmiş, paketli ürünler yerine yağlı tohumları, kuruyemişleri tercih edin. Ceviz, badem, fındık gibi yemişler zengin omega-3 içerikleriyle sizi güçlü tutacaktır.

 Akşam yemeklerinizi hafifletin

Kış ayları yemek tercihlerinizden dolayı kilo almanıza neden olmasın. Aşırı yağlı yemekler, geç saatlerde yenilen öğünler ve hareketsizlik kış aylarında kilo almaya davetiye çıkarabilir. Akşam öğünlerini daha erken saatlerde, saat 18:00-19:00 gibi tamamlayın. Akşam öğünlerinizde daha pratik yemekleri tercih edebilirsiniz. Mesela karnabahar ve brokoli gibi sebzeleri hafifçe haşlayıp yoğurtla tatlandırarak ve üzerine biraz pul biber serperek yiyebilirsiniz. Bu karışım lif açısından zengin olduğundan, sizi uzun süre tok tutacaktır. Zeytinyağlı pırasa yemeği de bu aylarda akşam sofralarınıza eşlik edebilir.

 Egzersizlere kaldığınız yerden devam edin

Havaların soğuması evden çıkılmayacağı anlamına gelmez. Kendinizi yorgun hissetmeniz egzersiz yapmamak için bahane olmamalı. Egzersizden 1-2 saat önce hafif bir öğün yapın. Sonra kıyafetlerini giyin ve yürüyüşe çıkın. Hafif tempolu bir yürüyüş bedeninize ve ruhunuza iyi gelecektir. Egzersiz sırasında her 15 dakikada bir 100 ml kadar su içmeyi de ihmal etmeyin.

 İyi uyku güne enerjik başlatır

Uyku saatlerinizin düzensiz ve belirsiz olması sonbahar yorgunluğunun bir nedeni olabilir. Güne enerjik başlamak ve öyle devam etmek için uyku saatleriniz düzenli olmalıdır. Günde 6-8 saat uyumaya özen gösterin.

Diyetisyenden Sonbahar Menüsü

Sabah:

Yumurta

Az yağlı peynir

Bol yeşillik, domates, salatalık

2-3 adet ceviz

Pekmez

Kuşluk:

Adaçayı + 8-10 badem

Öğle:

1 kepçe çorba

Fırında somon balığı

Bol yeşillikli salata

Yarım nar

İkindi:

Türk kahvesi + Tam tahıllı kurabiye

Akşam:

Sebze yemeği

Tam tahıllı ekmek

Cacık

Gece

Süt + 2-3 adet mürdüm eriği

 

Share.

YORUM YAZ