Araştırma

Beynin Sakin Yolculuğu Uyku

Gerek yetişkinlerin gerekse çocukların uyku düzeni ve alışkanlıklarının dijital tehdit altında olduğu bir dünyada; uykunun neden önemli olduğunu hiç düşündünüz mü? Yetişkinler için de öyle fakat; bilhassa çocuğun gelişimi için uyku düzeni önemlidir. Sağlıklı beyin gelişimini temin etmek ve büyüyen vücutlara gerekli zamanı kazandırmak için uykuya ciddi anlamda ihtiyaç duyulur.

İnsanlık tarihi; uyku ile ilgili yapılan çalışmaların toplamının son 60 yılda ciddi bir yoğunluğa eriştiğini gösteriyor. Geriye dönüp baktığımızda, uykunun belli dönemlerde hiç önemsenmediğini, belli dönemlerde ise ölüm ile eşdeğer tutulduğunu görürüz. Günümüzde öğrendiklerimiz ise bize uykunun zihnimizin en aktif olduğu dönemi oluşturduğunu gösteriyor.

İnsanlık uyutuluyor muydu dersiniz?

Kim bilir?

Sağlıklı uyku

Çocuklara söylenen çok yaygın motivasyon cümleleri vardır. “Yemezsen büyüyemezsin.” “Ye ki kocaman ol!” “Temel reis gibi ıspanak ye ki güçlenesin.” gibi. Bütün bu motivasyon cümlelerini yerleştirerek biyolojik ihtiyaçlarımızın karşılanmasını otomatikleştiririz.

Hastalandığımızda sevmediğimiz yiyecekleri bile yemeye çalışırız. Çünkü bizi güçlendireceğine ve besleyeceğine olan inancımız tamdır. Uyku da bu manada değerlendirilebilir. Sağlıklı bir uyku, psikolojik ve biyolojik gelişim için çok önemli bir unsurdur. Sağlıklı uyku; sağlıklı öğrenmenin, sağlıklı büyümenin, sağlıklı zihin gelişiminin en önemli belirleyicilerindendir.

Araştırma raporları

Uykunun bir çeşidi olan, kaylule olarak da bilinen öğle uykusu (İspanya’da buna siesta deniyor.) oldukça önemlidir.

2008 yılında California Üniversitesi’nden Sara Mednick, yaptığı bir araştırmada, gündüz uykusuna yatanların, birbirinden bağımsız kelimeleri hatırlamada daha başarılı olduğunu gözlemledi. Bu durum ise geniş çevrelerce problem çözme becerisini artırdığı yönünde değerlendirildi. Yine aynı çalışmada uykunun 60-90 dakika arasında olması gerektiği ve sıradışı düşünme ve odaklanma becerisini geliştirdiği de ortaya konmuştur.

Boston Globe’da yayınlanan bir araştırmaya göre; öğle uykusu zekayı geliştirmekle birlikte stresi azaltıyor, kalp krizi, felç, diyabet ve obezite riskini düşürüyor.

Berkley Üniversitesi ve NASA da yapılan çalışmalarda benzer sonuçlar ortaya konuluyor. 40 dakikalık öğle uykusuna yatan pilotların, diğerlerine göre yüksek dikkat seviyesine sahip oldukları görülmüş.

REM ve zihin gelişimi

İki yaşına kadar çocuk; hayatının yüzde 54’e yakınını uykuda geçirir. Hiç şüphe yok ki uyku; çocukların beyin gelişimi için mühimdir.

Çocuk uykudayken salgılanan hormonların zeka gelişimine, bağışıklık sisteminin güçlenmesine katkısı büyüktür. Uyku esnasında çocuğun gün boyu öğrendiği bilgiler depolanır ve kalıcı hale gelir.

Özellikle aktif uyku diye bilinen REM uykusunun, çocuğun zihin gelişimi için etkili bir unsur olduğu bilinmektedir. REM uykusunda olan çocuğun gülümsediği, sesler çıkardığı ya da göz hareketlerinin hızlandığı görülür. Rüyalarında görüldüğü REM uyku safhasında, çocuğun beynindeki bağların kuvvetlendiği biliniyor.

Dijital tehditlerden arındırılma

Uyku saatinden önce teknolojik araçlardan çocuğu uzak tutmak, mümkünse prizde takılı cihazların ortamdan uzaklaştırılması uykuya geçişi kolaylaştırır. Özellikle çocuğun uyuduğu oda, uyku hijyeni bakımından elverişli olmalıdır. Isı, ışık ve havalandırmanın kaliteli uyku için öncelikli olduğu unutulmamalıdır. Ayrıca rahat ve temiz uyku için odada, güven duygusu hissedilmelidir.

Zihindeki verilerin bilgiye dönüşüm sürecinde uyku, önemli bir rol üstlenir. Sınavlara hazırlanan öğrencilerin, yoğun ders çalışma dönemlerinde uykuya önem vermesi gerektiği tavsiyeleri bu gerçeğe dayanır.

Bebeklikten yetişkinliğe uzanan hayat yolunda, büyüklerimizin yarı ölüm olarak tanımladığı uykunun, işlevi ve anlamı her geçen gün artıyor. Bu şaşkınlık ve bilgi kirliliği içerisinde; verilerin malumata, malumatın bilgiye, bilginin idrake, idrakin ise hikmete dönüşmesini amaçlayan insanlar için uyku; en sakin yolculuktur.

 

Zihnin Dinlenmesi İçin Uyku Saatleri

YAŞ ARALIĞI             Uyku Süresi/

24 Saatlik Dönem

  • Yeni doğanlar                      (0-2 ay)                    14-17 saat
  • Bebekler                              (4-11 ay)                  12-15 saat
  • Küçük çocuklar                    (1-2 yaş)                  11-14 saat
  • Okul öncesi                          (3-5 yaş)                  10-13 saat
  • İlkokul çocukları                                                    9-11 saat
  • 8-12 yaş ve ergenler                                             8-10 saat
  • Yetişkinler                                                             6-8 saat

En Yeniler

Başa dön tuşu
Kapalı