Kişisel GelişimKolay Hayat

Gerçek Lider Kimdir?

Liderlik Eğitimi

Tek kendisini bile iyi bir şekilde yöneten kişi aslında gerçek liderlerdendir. Ancak biz bu yazıda kendisinin liderliğini ele geçirdikten sonra gruplara talip olan liderlerin özellikleri üzerinde duracağız. Doğuştan ya da sonradan edinilmiş olsun fark etmeksizin lider insanın beş önemli hususiyete sahip olduğunu biliyoruz. Duygusal zekâya sahip olmak ve beşeri münasebetlerde başarı, liderliğin olmazsa olmazlarından.

Lider kimdir sorusuna, zekidir, gözü karadır, görüşlüdür vb. birçok sıfatla cevap verildiğini işitmiş olabiliriz. Son yıllarda yönetim alanında yapılan araştırmaların da işaret ettiği üzere, ekibini kalıcı başarılara taşıyan liderlerin sahip olduğu en önemli özellik ‘duygusal zekâ’dır.

Peki duygusal zeka nedir, nasıl ölçülür? Duygusal zeka her şeyden önce ‘aklın’ bir adım geride kaldığı ‘gönül’ün bir adım öne çıktığı, insanların ruh dünyasına hitap edebilme becerisine sahip olmakla ilgilidir. Lideri lider yapan beceri, çevresindeki insanlardan teknik manada daha çok şey bilmesi değil, onların duygu dünyasına hitap ederek davranışlarını etkileme başarısını gösterebilmesidir.

Hayatın akışı içerisinde; gerek kâr amacı güden işletmelerde çalışarak geçimini sağlayan, gerekse kâr amacı gütmeyen hizmet organizasyonlarında vazife alanlara günü geldiğinde bir grup insanı yönetme sorumluluğu verilebilir. Bu halde, durumu idare ederek günü kurtaracak kararlar ile yetinen biri mi olunmalı yoksa birlikte iş gördüğü ekibin halet-i ruhiyesini doğru algılayıp moral motivasyon seviyelerini sürekli yüksek tutarak onlara liderlik mi edilmeli?

Liderlik öğrenilebilir olduğuna göre liderliğin altın bileziği olan duygusal zekânın beş unsuruna kısaca değinelim.

İlk önce kendini tanımalıdır

Yunus Emre, “İlim, ilim bilmektir. İlim kendin bilmektir. Sen kendin bilmezsen, ilim nice bilmektir.” mısraını serdederken insanın kendisinden haberdar olmasıyla elde ettiği kıymetin, kitaplarda yazan ilimden daha değerli olduğuna işaret etmekte. Kendi güçlü ve zayıf yanlarını, istek ve arzularını iyi tespit edebilen; gerektiğinde bunlar hakkında konuşabilmekten korkmayan insan, liderlik yolunda ilk adımı atmıştır. Kendisini gerçekçi şekilde sorgulayabilecek kadar cesur ve çalışma arkadaşlarına karşı açık kalpli biri tartışmasız lider adayıdır.

Kendisinin her haline vakıf olmalıdır

Kendi iç dünyası ile her daim irtibat halinde ‘kendisi ile konuşabilme’ kabiliyetine sahip olan insan, duygularını ve dolayısıyla da davranışlarını kontrol edebilme yeteneğine malik olur. Tasavvufî bakışla nefsi emmâreye esir olmaktan kurtulan insan söz ve hareketlerinin hâkimi haline gelir. Maddi ve manevi en güç şartlarda dahi kendini kontrol edebildiğinde lideri çevresinde bir güven halkası oluşuverir. Dahası, kaliteli insanlar böyle bir lidere hep yakın olmak ister. Lider bu yolu takip ederek, doğru insanları çevresinde toplamakla kalmaz emri altında çalışanların hal ve hareketleri üzerindeki etkinliğini de garanti altına alır. Takımını doğru mecraya sevk etmekte hiç zorlanmaz. Neticede, hizmet kalitesinde parlak bir artış müşahede edilir.

Önce kendi motive olmalı sonra ekibine yönelmelidir

Lideri heyecanlandıran para değil değerleridir. İnandığı değerleri hayata geçirebilecek şartlara ve imkânlara sahip olmadığı için umutsuz değildir. Onu başarmak için hedefe kilitleyen şey dış dünyadan gelen teşvik ve telkinlerden ziyade iç dünyasından kaynaklanan başarma arzusudur. Sorunların çözülmesi konusunda doğru soruları sorar ve cevabını ekibi ile birlikte arar. Lider adayları bazen hayal gibi görünen fikirlerle ortaya çıkar. Onu motive eden şey ortak değerlerdir. Bu değerlere ulaşıldığına emin olunursa liderin başarması için fırsat tanımak işletmenin geleceği için büyük bir kazanç sağlayacaktır. Şartların aleyhte olması motivasyon sahibi liderlerin şevkini kırmaz. Aksine, problemin üstesinden gelmenin yolunu aramaya koyulur.

Empati kurmadan lider olunmaz

Empati, kişinin kendisini muhatabının yerine koyabilme yeteneğidir. Bu, muhatabın davranışlarını taklit etmek ya da onun gibi davranmak anlamına gelmez. Empati, muhatabın içinde bulunduğu his ve düşünce dünyasının farkına vararak ona göre muamelede bulunmaktır. İşte lider de herhangi bir konuda karar alma aşamasında sorumluluğu altındaki iş arkadaşlarının hissiyatına tercüman olacak şekilde adım atar. Mesela, öğrencinin kendisini öğretmenine yakın hissetmesi ortada empatinin varlığına delildir. Çünkü öğrenci hocasında kendinden bir şeyler bulmuştur. Empati kurmadan lider olunamaz. İşin gerektirdiği kuralları bir şekilde uygulatmak yönetici olmaya yetebilir. Ancak, görevlerin ve sorumlulukların tüm takımca büyük bir iştiyakla yerine getirildiği, verimliliğin zirve yaptığı yerde bir liderin varlığından bahsedilebilir.

Herkes hak ettiği kadar liderin gönlünden pay almalıdır

Lider, hizmet verdiği sosyal organizasyona dahil olmuş ya da dahil olması muhtemel insanlarla iletişim kurmak üzere harekete geçmekte tereddüt etmez. Farklı insan ve kültür grupları ile asgari müştereklerde ilişkiler kurarak uzun vadede olumlu neticeler almak üzere altyapı hazırlar. Globalleşmenin de etkisi ile çalıştığımız şirketin ya da organizasyonun ürün sattığı veya hizmet verdiği ülke ve kültürler her geçen gün artıyor. Lider, sadece yakın çevresiyle sıcak ilişkiler kurmakla kalmaz uzak sosyal çevresinde yer alan insan ve topluluklara da kendi dinamizmini yansıtır. Mesela, Afrika ya da Uzak Asya gibi farklı kültürler içinde gönüllü hizmet veren insanlar Türkiye’yi oradaki insanlara, orayı da Türkiye’deki insanlara yakınlaştıracak köprüler kurdukları ölçüde liderlik kabiliyetlerini pekiştirmiş olacaklardır. Sosyal beceride atılan tohumların meyve vermesi bazen on yılları alabilir.

Lider akli melekelerini ve teknik bilgi kapasitesini gönlünün emrine verdiğinde, ortaya organizasyonun başarısını kaçınılmaz kılan bir terkip çıkar. Lider tabiî olarak resmin bütününü görmekle mükelleftir. Şartların çetinliğine bakılmaksızın organizasyon hedeflerinin kusursuz yerine getirilmesi hatta beklenenin ötesinde başarılara imza atılması şüphesiz lider ruhlu insanlar ve onların etki alanındaki ‘takım arkadaş’ları ile mümkündür.

Ferdi olarak kılınan namaz bir sevap iken lider (imam) eşliğinde eda edilen namazın 27 sevap olması, Allah katında bir hikmete mebnidir!

Kendinin Lideri (HİKAYE)

Pers Sultan iki adamı ölüme mahkûm etmiş;

Sultan’ın atını ne kadar sevdiğini bilen mahkûmlardan bir tanesi, sultana hayatını bağışlarsa bir yıl içinde ata uçmayı öğretebileceğini söylemiş.

Kendini dünyadaki tek ucan ata binerken hayal eden Sultan bunu kabul etmiş.

Diğer mahkûm inanmayan gözlerle arkadaşına bakmış ve “Atların uçamadığını biliyorsun. Nasıl olup da böyle delice bir fikirle çıkabildin ortaya? Yalnızca kaçınılmazı geciktiriyorsun o kadar.”

” Pek değil ” demiş birinci mahkûm. ” Kendime dört özgürlük sansı veriyorum;

Birincisi: Sultan bu yıl ölebilir,

İkincisi: Ben ölebilirim,

Üçüncüsü: At ölebilir,

Dördüncüsü: Belki ata uçmayı öğretebilirim!”

Not: Büyük kitleleri yönetmese bile lider, kendisi için en zor zamanda en uygun kararı alabilen kişidir.

En Yeniler

Başa dön tuşu