İnsanlık ilk yaratıldığı andan itibaren Hazreti Allah, onlara fayda verecek, hastalıklarına şifaya vesile olacak birçok nimeti de halk etmiştir. Nahl Suresi’nin 18. âyet-i kerîmesinde, “…Ve eğer Allah’ın nîmetini sayacak olsanız, onu tamamen sayamazsınız. Şüphe yok ki, Allah çok yarlığayıcıdır, çok merhametlidir.” buyurulur. Hazreti Allah’ın bizim için halk ettiği nimetlerden birisi olan hünnaba, mercek tutalım.
Hünnap’ı tanıyor muyuz?
Latince adı Ziziphus jujuba olarak bilinen bir bitkidir. Cins adı, Farsça Zizfum veya Ziza Fun adından gelir. Aslında Güney Asya kökenlidir. Orta Doğu’da da birçok ülke tarafından kullanılır. Hünnap, Çin’in yerli bitkisidir ve Çin’de 4 bin yıldan beri yetiştirilir; halk arasında “ölümsüzlük meyvesi” olarak meşhurdur. 56 cinsi ve 900 türü bulunur. Hünnabın meyvelerini Çinliler 2.000 yıldan fazla süredir Çin tıbbında kullanmaktadırlar. Çin’de Çin hurması olarak bilinir ve alternatif tıpta da kullanılır. Ülkemizde de hünnap adı ile nam salmış bu bitki, dikenli ağaçlardandır ve meyvesi yenilebilir. İsteyenler taze veya kurutulmuş olarak tüketebilirler.
Faydaları neler?
Pek çoğumuz rahatsızlandığımızda veya vücudumuzda belli başlı ağrılar başladığında ilaçlı tedaviye geçmeden önce doğal çareler ararız. Hünnabın da diğer bitkiler gibi vücudumuza pek çok faydası vardır. Başlıca faydaları şunlardır: Kansızlığa iyi gelir, kan akışını düzenler, yaşlanmaya bağlı belirtileri azaltır, kabızlığa iyi gelir, kemik gelişimine yardımcı olur, mide rahatsızlıklarına iyi gelir, kanserli hücreleri yok eder, bağışıklık sistemini güçlendirir. Günlük hayatımızda mutfağımızın bir kenarında bir tabak hünnabı meyve olarak bulundurmak veya yapraklarını çay olarak evlerimizde tüketmek vücudumuza fayda sağlayacaktır. İnsanın kendi sıhhatini önemseyip düşünmesi gerekir. “Sıhhati muhafaza, akdem-i feraizdendir” sözü de bize, sıhhati korumanın önemini bir kez daha hatırlatmış olur.
Hünnabın akıl sağlığına da faydası var
İnsanı, diğer mahlukattan ayıran en önemli özelliği, akıldır. Hazreti Allah, insana, bazı şeyleri aklı ile çözme, anlama, kavrama yetenekleri vermiştir. Onun için insanın akıl sağlığına zarar verecek her türlü yiyecek, içecek ve ortamdan uzak durması gerekir. İşte tam olarak bu kısımda hünnap, bu içeriği ile bize çok yardımcı olacaktır. Hünnabın akıl sağlığına faydalarına daha yakından bakacak olursak:
- Antioksidan Özellikler: Hünnap, serbest radikallere karşı koruyucu etkisi olan antioksidanlar içerir. Bu, beyin hücrelerinin zarar görmesini engelleyerek beyin sağlığını korumaya yardımcı olabilir.
- Stres ve Anksiyete Azaltma: Hünnabın içeriğinde bulunan doğal bileşiklerin, stres ve anksiyeteyi azaltıcı etkileri olduğu düşünülmektedir. Bu, zihinsel rahatlama sağlayabilir.
- Uyku Kalitesi: Hünnabın yatıştırıcı özellikleri, uyku kalitesini artırabilir ve uykusuzluk sorunlarına karşı yardımcı olabilir.
- Beyin Fonksiyonlarını Destekleme: Hünnap, beyin fonksiyonlarını destekleyen vitaminler ve mineraller içerir; bu da zihinsel esnekliği artırabilir.
Osmanlı mutfağında hünnap
İnsan, fikir üretmeye meyilli bir varlıktır. Bu üretimin ve fikirlerin en güzel ve özgürce ifade edildiği yer de mutfaktır. Mutfak, bir devletin kültürünü en iyi yansıtan unsurlardan biridir.
Osmanlı mutfağı, kadim kültürümüzün önemli bir parçasıdır. Mevcut bulunduğu yıllarda önemli lezzetleri bünyesinde barındırmıştır. Osmanlı mutfağı, kültürümüzdeki birçok yemeğin çıkış yeri ve ilham kaynağıdır. Bünyesinde çeşitli yemek, meze ve içecekler mevcuttur. Tabii ki bu mezelerde, faydalarını saymakla bitiremediğimiz hünnap da kullanılmıştır. Özellikle tatlı ve baharatlı yiyeceklerde hünnap tercih edilmiştir. Kendisi ile çikolata, macun, şekerlemeler yapılmıştır. Zaten sağlık açısından önemli faydalarının olması da Osmanlı mutfağında bulunması için yeterli bir sebep olarak görebiliriz.
